| نقش مهم مفاهیم نظری در انقلاب اسلامی
سوال هایی نظیر اینکه : "چرا در ایران انقلاب شد ؟چه عواملی به وقوع این انقلاب کمک کرده و اهمیت نسبی هر یک از این عوامل چه اندازه است ؟ " اساسی ترین مباحث انقلاب اسلامی ایران را تشکیل می دهد. قطعا ، پاسخ هر فرد به این که چرا درایران انقلاب شده و نحوه ترجیح دادن او به این و یا آن عامل که در پیشبرد انقلاب موثر بوده تا حدود زیادی به نحوه تفکر اجتماعی - سیاسی آن شخص بستگی خواهد داشت . بنابراین ، ما درابتدا چند نظریه مهم را در مورد عوامل طرح میکنیم:
بعضی از صاحب نظران این گونه اظهار داشته اند که وقوع انقلاب ایران به طور عمده به خاطر فاصله عمیق بین طبقه ثروتمند ، متشکل از اعضای خانواده پهلوی و اطرافیان و درباریان آنها با طبقه فقیر جامعه بود (1). از آنجا که این موضوع توسط بسیاری از صاحبنظرن غربی و ایرانی اتخاذ شده است ، شایسته است که در اطراف آن بیشتر بحث نماییم . به نظر ما ، عموماً کسانی این برداشت رادارند که به تاریخ و جامعه با یک دید مادی نگاه میکنند و به همین جهت آنها به عامل اقتصادی بیش از سایر عوامل انقلاب بها داده و بر آن تاکید میکنند. " شکی نیست که در جامعه ایران در زمان پهلوی ، شکاف بین طبقات فقیر جامعه و غنی همواره رو به افزایش بوده است . بخصوص در زمان حکومت شاه ، توزیع درآمد ها کاملا غیر عادلانه بود. (2) " خانم پرفسور کدی در این رابطه میگوید :" به نظر میرسد هیچگونه شکی وجود نداشته باشد که اصطلاحات رضا شاه ، عمدتا از جیب طبقه محروم و به نفع طبقه برگزیده کوچک بود.(3) " به هر حال ما نیز معتقدیم که عامل اقتصادی یکی از عواملی بود که به نارضایتی مردم کمک کرد و در نتیجه به انقلاب گردید .(4)
اگر چه عوامل اقتصادی یک عامل مهمی بود ، اما تنها عامل و نیز مهمترین آنها نبود ......
|